भिवरी येथे खरीप पूर्व नियोजन ,'एल निनो आणि खेत बचाव मोहीम' शेतकरी बैठक उत्साहात संपन्न तरबीबीएफ तंत्रज्ञान, आधुनिक फळबाग व्यवस्थापन आणि कीड नियंत्रणावर तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन सासवड प्रतिनिधी : बापू मुळीक मुख्य संपादक पुरंदर प्राईम न्यूज : भिवरी (ता. पुरंदर) प्रस्तावना / पार्श्वभूमी: भिवरी येथील प्रसिद्ध श्रीनाथ गोसावी बुवा मंदिर या ठिकाणी आगामी खरीप हंगामाचा आढावा व पूर्व नियोजनासाठी विशेष शेतकरी सभेचे यशस्वी आयोजन करण्यात आले होते. तालुका कृषी अधिकारी (पुरंदर) व मंडळ कृषी अधिकारी (सासवड) यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आलेल्या या महत्त्वपूर्ण बैठकीत 'एल निनो व खेत बचाव मोहीम अभियान' अंतर्गत उपस्थित शेतकऱ्यांमध्ये व्यापक प्रमाणावर तांत्रिक व व्यावहारिक जनजागृती करण्यात आली. या कार्यक्रमाला कृषी विभागातील विविध तज्ज्ञ अधिकारी व कृषी मार्गदर्शक प्रामुख्याने उपस्थित होते. आगामी खरीप हंगामाच्या दृष्टीने निर्माण होणाऱ्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी त्यांनी शेतकऱ्यांना अत्यंत उपयुक्त आणि मोलाचे तांत्रिक मार्गदर्शन केले. तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन व महत्त्वाचे मुद्देः एल निनो, सरीवरंबा व बीबीएफ (BBF) तंत्रज्ञानमार्गदर्शक: गणेश जगताप (उपकृषी अधिकारी - सासवड) प्रमुख मुद्दे:'एल निनो' प्रभावाचा शेतीवर व पावसाच्या प्रमाणावर होणारा परिणाम त्यांनी सविस्तर समजावून सांगितला. एल निनोच्या संभाव्य प्रभावामुळे पावसाचे प्रमाण कमी राहणे किंवा दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होण्याचा धोका असतो. अशा प्रतिकूल परिस्थितीत कमी पाण्यात व कोरड्या हवामानात पिकांचा बचाव कसा करावा आणि शेतामध्ये ओलावा टिकून राहण्यासाठी, तसेच जास्त पाऊस झाल्यास पाण्याचा योग्य निचरा होण्यासाठी शेतकऱ्यांनी सरीवरंबा पद्धति व बीबीएफ (रुंद वरंबा सरी) पेरणी तंत्रज्ञानाचा जास्तीत जास्त वापर करावा, असे आवाहन त्यांनी केले. कमी पाऊस झाल्यास सरीमध्ये पाणी साठून गादीवाफ्यावर ओलावा टिकून राहण्यास मदत होते, गादीवाफ्यामुळे मुळांची वाढ चांगली होते, पिकांची एकरी रोपांची संख्या मर्यादित ठेवता येते आणि बियाण्याच्या खर्चात बचत होते. या पद्धतीमुळे एकंदरीत उत्पादनात २५% पर्यंत वाढ होते, असे सांगून बैठकीत शेतकऱ्यांना सरीवरंबा आणि बीबीएफ पेरणीचे थेट प्रात्यक्षिक देखील दाखवण्यात आले. यासोबतच पाऊस उशिरा झाल्यास कमी कालावधीची पिके घेण्याबाबत आणि उन्हाळी हंगामातील सीताफळ बागेमध्ये पाचट आच्छादन करणे, ठिबक सिंचनाचा वापर करून पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणे तसेच सेंद्रिय व गांडूळ खतांच्या वापरातून जमिनीचे सेंद्रिय कर्ब वाढवून जमीन सुपीक व उत्पादक करण्याविषयी त्यांनी मोलाचे मार्गदर्शन केले. जैविक कीटकनाशके व बीजप्रक्रियामार्गदर्शक: अतुल हिंगणे (मार्गदर्शक, पाणी फाऊंडेशन) प्रमुख मुद्दे:1शेतकऱ्यांना घरच्या घरी अत्यंत कमी खर्चात दशपर्णी अर्क कसा बनवावा, याचे थेट प्रात्यक्षिक दाखवले व त्याचे पिकांवरील विविध फायदे समजावून सांगितले. यासोबतच त्यांनी बियाणांची बीजप्रक्रिया व बीज उगवण क्षमता तपासण्याच्या सोप्या पद्धतींविषयी देखील सविस्तर माहिती दिली. फळबाग व्यवस्थापन व हुमणी नियंत्रणमार्गदर्शक: कोंडीबा जरांडे (सहायक कृषी अधिकारी) प्रमुख मुद्दे: तीन दुणैटंचाई व दुष्काळी परिस्थितीमध्ये फळबागा कशा प्रकारे जगवाव्यात आणि त्यांचे पाणी व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने कसे करावे, यावर मोलाचा सल्ला दिला. तसेच खरीप हंगामातील मुख्य शत्रू असलेल्या हुमणी अळीचे प्रभावी नियंत्रण कसे करावे, याबद्दल सविस्तर मार्गदर्शन केले. शासकीय कृषी योजना व बीज क्षमतामार्गदर्शक: विजय जाधव (सहाय्यक कृषी अधिकारी) प्रमुख मुद्दे:चारकृषी विभागामार्फत राबवल्या जाणाऱ्या विविध शासकीय व अनुदानित योजनांची माहिती दिली. खरीप हंगामात बियाणांची होणारी संभाव्य फसवणूक टाळण्यासाठी बाजारातून आणलेल्या बियाणांची बीज प्रक्रिया व बीज उगवण क्षमता घरच्या घरी तपासणे किती आवश्यक आहे, हे त्यांनी शेतकऱ्यांना पटवून दिले. ५. कीड व पीक संरक्षणमार्गदर्शक: कुमारी शुभांगी रासकर (सहाय्यक कृषी अधिकारी) प्रमुख मुद्दे:पाचरासायनिक कीटकनाशकांचा अवाजवी वापर टाळून पिकांवरील रसशोषक किडींच्या प्रभावी व नैसर्गिक नियंत्रणासाठी चिकट सापळ्यांचा (Sticky Traps) वापर कसा करावा, याविषयी सविस्तर मार्गदर्शन केले. नियोजन व ग्रामस्थांची उपस्थितीःकार्यक्रम आयोजन: या अत्यंत महत्त्वपूर्ण व अभ्यासपूर्ण कार्यक्रमाचे नेटके आयोजन सहाय्यक कृषी अधिकारी (भिवरी) कुमारी ऐश्वर्या मिंड यांनी केले होते. प्रमुख उपस्थिती: या प्रसंगी 'आत्मा' च्या (तंत्र व्यवस्थापक) श्रीमती स्मिता वरपे यांची देखील प्रमुख उपस्थिती होती. उपस्थित मान्यवर व ग्रामस्थ: या बैठकीला भिवरी गावाचे माजी सरपंच श्री. संजय कटके, कृषी मित्र, कृषी सेवा केंद्राचे प्रतिनिधी, श्रीनाथ शेतकरी बचत गटाचे सर्व सदस्य, तसेच भिवरी व परिसरातील बहुसंख्य शेतकरी बांधव आणि महिला शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होत्या. शेतकऱ्यांची प्रतिक्रिया: आगामी खरीप हंगामाच्या पूर्वतयारीच्या दृष्टीने ही बैठक अत्यंत दिशादर्शक, माहितीपूर्ण आणि फायदेशीर ठरली, अशी भावना उपस्थित शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली.